Έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα,το 1988,γράφοντας σ΄ένα από τα τελευταία του τραγούδια "Αφήνω πίσω τις αγορές και τα παζάρια θέλω να τρέξω στις καλαμιές και τα λιβάδια να ξαναγίνω καβαλάρης και ξαναέλα να με πάρεις, ουρανέ..." Ένα μικρό αφιέρωμα για τον ασυμβίβαστο καλλιτέχνη,για τον τροβαδούρο των Εξαρχείων αντί μνημοσύνου...
Ο στίχος που αγαπήθηκε,ίσως,περισσότερο απ΄όλους...
Νίκος Καββαδίας και πάλι.Επειδή σαν σήμερα,πριν από τριάντα οκτώ χρόνια, ο ποιητής της θάλασσας και των μεγάλων οριζόντων,πήρε ένα καράβι και σάλπαρε για πάντα... "Ο ποιητής της αδελφοσύνης και των μεγάλων οριζόντων".Σ΄αυτή την ανάρτησή μας θα βρείτε βιογραφικά στοιχεία,καθώς και βιβλιογραφία για τον ποιητή.
Νίκος Καββαδίας(11 Ιαν.1910-10 Φεβρ.1975)
Πιστεύουμε πως είναι λίγα, όσα αφιερώματα και να κάνουμε στον Καββαδία. "Κάτου στις ακτές της Αφρικής πάνε χρόνια τώρα που κοιμάσαι. Τα φανάρια πια δεν τα θυμάσαι και τ΄ωραίο γλυκό της Κυριακής" Σταυρός του Νότου(Από τη συλλογή Πούσι,1947) ****
**** Πιο κάτω παραθέτω,ξανά, το άρθρο του Στρατή Τσίρκα στην εφημερίδα Το Βήμα,στις 12/2/1975,γιατί νομίζω πως έχει μια ιδιαίτερη βαρύτητα.
Ο ποιητής της αδελφοσύνης και των μεγάλων οριζόντων Του Στρατή Τσίρκα
Πλήθος φίλων και θαυμαστών ακολούθησε χθες το απόγευμα την κηδεία του Νίκου Καββαδία, του κοσμαγάπητου ποιητή των «Μαραμπού»(1933),«Πούσι»(1947) και της «Βάρδιας»(μυθιστόρημα 1954). Νοσταλγός των μεγάλων οριζόντων, άδολος ποιητής για την αδελφοσύνη ανάμεσα σ΄ όλες τις φυλές και σ΄ όλους τους ανθρώπους του μόχθου και του πνεύματος, ήταν και ατρόμητος και περατάρης. Στην άλλη όχθη θα τον περιμένουν οι κατατρεγμένοι από την ξένη μισαλλοδοξία και τη νεοελληνική κακοριζιμιά που βοήθησε: Η Μέλπω Αξιώτη,ο Μ.Πορφυρογένης,ο Ν. Καραγιάννης, η Ελπίδα και ο Θρ. Καστανάκης, ο Στρ. Ζερμπίνης και πολλοί άλλοι. Θα τον αποζητούν οι συνάδελφοί του ναυτεργάτες που τον λάτρευαν, ο λιμανάκτιος κόσμος του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης και της Αλεξάνδρειας, οι τύποι της Τζένοβας, οι συνδικαλιστές και αντιφασίστες αγωνιστές της Μασσαλίας, της Βαρκελώνης και του Σαντιάγκο, οι εξωτικές γυναίκες της Βηρυτού, του Βαλπαραίζο, της Κεϋλάνης και του Χαρμπίν. Άδικα θα τον περιμένουν οι ωκεανοί, η πικρή κι αξεδίψαστη αγάπη του, η θάλασσα.
Χρόνια πολλά, κάθε είκοσι μέρες ερχόταν με το βαπόρι της γραμμής στην Αλεξάντρεια, μαρκονιστής μαζί κι εξάγγελος της άμοιρης πατρίδας με μόνη του απόλαυση την τροφή των ταπεινών, λίγα κουκιά με μπαμπακόλαδο και ρίγανη ,την ηδονική μυρωδιά των γιασεμιών, τη ζεστή σάρκα των χαμένων γυναικών του Κομπακίο. Μα πάνω απ΄όλα έβαζε την Ποίηση. Γι΄ αυτή γνοιαζόταν, γι΄ αυτήν κουβέντιαζε στις εξόδους του από Βηρυτό με τον Σεφέρη, πρέσβη τότε εκεί: "Να πουν μια μέρα πως γράψαμε σωστά Ελληνικά". Και πάντα, μια ώρα πριν σφυρίξει το καράβι του, γύρευε ταξί. Φοβόταν μήπως φύγει και μείνει ξέμπαρκος. Και να που το καράβι τώρα τον άφησε για πάντα. Εκείνο που κατόρθωσε και θα μείνει αιώνια κληρονομιά στα Γράμματά μας είναι τούτο: Στην Ελληνική δίψα της θαλασσινής αναζήτησης, για την προσέγγιση της ψυχής με την απέραντη ομορφιά του ανθρώπου και της φύσης, για τη χαρά και τον εξευγενισμό τους, έδωσε με την ποίησή του ένα ρίγος και μια νέα διάσταση, ρωμέϊκη αλλά δίχως στενόκαρδα σύνορα. Κι αυτό οι νέοι του τόπου του, αγόρια και κορίτσια, που επάνω τους ακούμπησε τις ελπίδες του και που με τη σειρά τους ,αγάπησαν με πάθος το έργο του και τον άνθρωπο του έργου, θα έχουν πάντα μπρος τα μάτια τους, όπως τους φάρους που τραγούδησε: Δικαιοσύνη, έρωτα κι ελευθερία. Ο Νίκος Καββαδίας ήταν το καμάρι κι η κολόνα των αδελφών του και των ανιψιών του. Αυτές τις μέρες ετοίμαζε μια καινούργια συλλογή με ανέκδοτα ποιήματα με τον τίτλο: «Τραβέρσο» που θα εκδώσει ο Κέδρος. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που τον σκεπάζει, αν και ξέρω πως τον τάφο του θα τον ήθελε ακόμη πιο δροσερό:"προτιμώ τα ψάρια από τους σκούληκες" συνήθιζε να λέει. Μα σ΄ αυτόν τον τόπο της έξαρσης και των δακρύων, ποιος ακόμη μπορεί να πει πως ορίζει τη μοίρα του; Βήμα,12 Φεβρουαρίου 1975
****
Η εκπομπή "ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ"αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του ποιητή Νίκου Καββαδία, καταγράφει τις μνήμες και τις απόψεις καλλιτεχνών που έζησαν με το δικό τους τρόπο τον Ν. Καββαδία.[...] Ο Θ.Μικρούτσικος υπογραμμίζει την αρχική αδυναμία των κριτικών να αντιληφθούν τον Ν.Καββαδία ως κάτι πέρα από τον "ποιητή της θάλασσας". Επιμένει στο σύγχρονο χαρακτήρα της ποίησής του και με αφορμή τον "Σταυρό του Νότου", μιλάει για την απήχηση του έργου του σε διαφορετικές γενιές ελλήνων που μέσα από τη μουσική γνώρισαν την ποίηση και το αντίστροφο, σε μια κλίμακα πρωτόγνωρη ακόμα και για τα ευρωπαϊκά δεδομένα.[...] **** "Χόρεψε πάνω στο φτερό του καρχαρία Παίξε στον άνεμο τη γλώσσα σου και πέρνα Αλλού σε λέγανε Γιουδήθ, εδώ Μαρία Το φίδι σκίζεται στο βράχο με τη σμέρνα..."
****
**** Πικρία Ό,τι αγαπούσα αρνήθηκα για το πικρό σου αχείλι τον τρόμου που δοκίμαζα πηδώντας το κατάρτι το μπούσουλα, τη βάρδια μου και την πορεία στο χάρτη, για ένα δυσεύρετο μικρό θαλασσινό κοχύλι.
**** Επιλογικά για το σημερινό αφιέρωμα: (σχόλιο της ποραντίδας σε μια από τις αναρτήσεις μας για τον Καββαδία) "Και πάντα η θάλασσα πολλά μου λέει όταν ηχεί". Κάτι ήξερε αυτός ο μοναδικός"περατάρης", όπως υπέροχα και μοναδικά περιγράφει ο Τσίρκας τον Κόλια. Τον θαλασσινό Σεβάχ της ποίησης που ταξίδεψε στα λιμάνια του κόσμου κρατώντας σφικτά το λύχνο του Αλαντίν. Ίσως επειδή κατάλαβε από νωρίς τους θολούς καιρούς του Πούσι. Άγρυπνος, στη Βάρδια της ποίησης και του πνεύματος, χωρίς να ανεμίζει καμιά παντιέρα στο "καράβι" του. Πάντα με το τατουάζ της γοργόνας στο μπράτσο του, παρέα με θαλασσοδαρμένους ναυτικούς που η ζωή τους έσταζε ιδρώτα, μόχθο και αίμα. Αλλά και με τους αδικημένους όπου γης που αποκομμένοι από ο,τιδήποτε δικό τους, κουβαλούσαν τα αλλεπάλληλα ναυάγια τους. Αυτά της στεριάς, της ζωής και του έρωτα. "Στα νύχια μπαίνει το κατράμι και τ΄ανάβει/χρόνια στα ρούχα το ψαρόλαδο μυρίζει/κι ο λόγος της μες στο μυαλό σου να σφυρίζει/ ο μπούσουλας είναι που στρέφει ή το καράβι".
Λυπούμαι, έλεγε, εκείνους που δεν ονειρεύονται. Ευτυχώς τα καράβια, οι θάλασσες, οι ωκεανοί και τα λιμάνια του Καββαδία μας συντηρούν ακόμα το όνειρο. Μαζί και αυτή την υπέροχη θαλασσινή και καραβίσια οσμή της περιπέτειας και την πρόκληση για ένα, έστω, χορό πάνω στο φτερό του καρχαρία. Και ας έλεγε ο αθεόφοβος διαβατάρης, αφού γύρισε τον κόσμο και γνώρισε τη θεατή και αθέατη όψη του, ότι "όλον τον κόσμο γύρισες, μα τίποτε δεν είδες/μες στο μετάξι κρύβονται της Ίντιας οι σκορπιοί..."
Φόντο χειμωνιάτικο.Κρύο και παγωνιά κυριολεκτικά και μεταφορικά...Κλειστά παράθυρα,ούτε για δείγμα κάποια χαραμάδα...Ετούτος ο χειμώνας, μας πάει πολύ,πάρα πολύ πίσω. Με απουσίες ξεκίνησε κι έτσι προχωρά. Σ΄αυτή την ανάρτηση κυριαρχεί το παγωμένο πρόσωπο του χειμώνα...Ίσως με τους στίχους και τις εικόνες καταφέρουμε να δώσουμε μια νότα ζεστασιάς... Προσπάθησα να αποδώσω τους στίχους μέσα από αγαπημένες φωτογραφίες.Μια απόπειρα ερασιτεχνική,με πολλές ατέλειες...Και βέβαια πάντα με τις κατάλληλες μουσικές επιλογές. Η έμπνευση πηγάζει από τη θεματική του χειμώνα.Θα ακολουθήσουν κι άλλες αναρτήσεις με παρόμοια θέματα, γι΄αυτό περιμένω και τις δικές σας προτάσεις.
Βροχή μου
*****
"... Έτριψε με δύναμη τα χέρια και φίλησε
ευλαβικά
το παγωμένο βλέμμα του χειμώνα.
Εκείνο το βλέμμα που πάντα τον κρατούσε σε ισορροπία.
Το βλέμμα που τον έκανε να κοιτάζει
πάντα μπροστά."
Ιάσωνας Σταυράκης,Το τσίρκο των στοχασμών
|*****
*****
Η εικόνα του χειμώνα
*****
****
Τα μπλουζ της άγριας νιότης
**** (Σημ.Εκτός από την 4η φωτογραφία που είναι από το διαδίκτυο,οι υπόλοιπες είναι δικές μου.)
Καλή Χρονιά ευχόμαστε σε όλους! Με την ελπίδα πως θα έρθουν άσπρες,επιτέλους, μέρες... Αναδημοσιεύουμε σ΄αυτή την ανάρτηση τις υπέροχες φωτογραφίες τουκαλού μας φίλου Ευρυτάνα Ιχνηλάτη.
Πανέμορφα βουνά της Ευρυτανίας
Με το φακό του Ευρυτάνα Ιχνηλάτη...
Εικόνες ποιητικές...
Η φύση δίνει αντισταθμίσματα...
Κι ένα απέραντο λευκό που γαληνεύει...
Η μαγεία της φύσης...
Για πάντα εκεί,να ατενίζει με ελπίδα τον ουρανό...
Αποτυπώματα...
Μονάχα η ομορφιά να καταφάσκει τη ζωή...
Κι ένας πίνακας ζωγραφικής...
Ευρυτάνα Ιχνηλάτη,σ΄ευχαριστούμε! **** Σε ψηλό βουνό
Τα Χριστούγεννα του 2012 σε ρυθμούς μνημονίων και οικονομικής κρίσης.Τα Χριστούγεννα της πείνας,της ανεργίας,της εξαθλίωσης... Ποιος θα μπορούσε να το διανοηθεί λίγα χρόνια πριν... Να αποτολμήσουμε να ευχηθούμε;Δειλά,διστακτικά στην αρχή κι ύστερα με πείσμα. Ναι,γιατί την χρειαζόμαστε την ελπίδα.Ευχές να ξαναβρεί η ανθρωπότητα το αληθινό νόημα της ζωής,την αγάπη,την αξιοπρέπεια,την ομορφιά... Χρόνια Πολλά σε όλους!Προσβλέποντας στις καλύτερες μέρες...
Φωτογραφία του Κώστα Μπαλάφα
H Γέννηση Ένα άλλο βράδυ τον άκουσα να κλαίει δίπλα. Χτύπησα την πόρτα και μπήκα. Μου 'δειξε πάνω στο κομοδίνο ένα μικρό ξύλινο σταυρό. «Είδες - μου λέει - γεννήθηκε η ευσπλαχνία». Έσκυψα τότε το κεφάλι κι έκλαψα κι εγώ. Γιατί θα περνούσαν αιώνες και αιώνες και δε θα 'χαμε να πούμε τίποτα ωραιότερο απ' αυτό. Τάσος Λειβαδίτης,"Ο αδελφός Ιησούς"
**** Χριστούγεννα 1948 Σημαία ακόμη τα δόκανα στημένα στους δρόμους τα μαγικά σύρματα τα σταυρωτά και τα σπίρτα καμένα και πέφτει η οβίδα στη φάτνη του μικρού Χριστού το αίμα το αίμα το αίμα εφιαλτικές γυναίκες με τρυφερά κέρινα χέρια απεγνωσμένα χαϊδεύουν βόσκουν στην παγωνιά καταραμένα πρόβατα με το σταυρό στα χέρια και το τουφέκι της πρωτοχρονιάς το τόπι ο σιδερόδρομος της λησμονιάς το τόπι του θανάτου Μίλτος Σαχτούρης,"Με το πρόσωπο στον τοίχο"(1952)
Μέρες μνήμης και τιμής στο Πολυτεχνείο του '73 και στον Νοέμβρη της αντίστασης. Σήμερα,όσο ποτέ άλλοτε,επίκαιρα τα μηνύματά του!Ακούγονται ξανά και ξανά,ζωντανά και επιτακτικά. Ζει ξανά το Πολυτεχνείο.Και είναι εδώ! Εδώείναι ένα μικρό αφιέρωμα που είχαμε κάνει παλαιότερα. Προσκύνημα
**** ΑΘΗΝΑ 16 Νοεμβρίου 1973 Ωραία παιδιά με τα μεγάλα μάτια σαν εκκλησίες χωρίς στασίδια ωραία παιδιά δικά μας με τη μεγάλη θλίψη των ανδρείων αψήφιστοι, όρθιοι στα Προπύλαια στον πέτρινο αέρα, έτοιμο χέρι, έτοιμο μάτι πως μεγαλώνει το μπόι, το βήμα κι η παλάμη του ανθρώπου ****
****
17 Νοεμβρίου Βαριά σιωπή διάτρητη απ΄τους πυροβολισμούς, πικρή πολιτεία, αίμα, φωτιά, η πεσμένη πόρτα, ο καπνός, το ξύδι, ποιός θα πει περιμένω μέσα απ το μέσα μαύρο. Μικροί σχοινοβάτες με τα μεγάλα παπούτσια μ΄έναν επίδεσμο φωτιά στο κούτελο, κόκκινο σύρμα, κόκκινο πουλί και το μοναχικό σκυλί στ΄ αποκλεισμένα προάστια ενώ χαράζει η χλωμότερη μέρα πίσω απ΄τα καπνισμένα αγάλματα κι ακούγεται ακόμη η τελευταία κραυγή διαλυμένη στις λεωφόρους πάνω απ΄τα τανκς μέσα στους σκόρπιους πυροβολισμούς... Πώς μπορείτε λοιπόν να κοιμάστε; Πώς μπορείτε λοιπόν να κοιμάστε; Γιάννης Ρίτσος
Νοέμβρης του ΄90
****
"Το πρόσωπο του Πολυτεχνείου είναι ζωντανό. Το Πολυτεχνείο δεν είναι Μνημείο-Κραυγή-Ιστορική στιγμή. Είναι η αντίσταση στην αφομοίωση. Το Πολυτεχνείο άνοιξε δρόμους.Δύσκολους κι αντιφατικούς. Αλλ΄ανοιχτούς σήμερα. Ας τους πάρουμε... Δεν παραδινόμαστε". Τόνια Μοροπούλου
**** Έφηβα γεράκια
Πάει,πέρασε κι αυτό το καλοκαίρι...Φύγανε οι Ιούληδες,φύγανε κι οι Αύγουστοι,οι εικόνες οι θαλασσινές που λατρέψαμε... Το καλοκαίρι,που ίσως και να ήτανε το τελευταίο των γαλάζιων ονείρων μας... Και τώρα;Ήρθε ο Σεπτέμβρης...με τα μέτρα,με την τρόικα,με την αγωνία και το φόβο για το τι ξημερώνει... Αποχαιρετάμε κι εμείς νοσταλγικά με μελωδίες,στίχους και εικόνες.Εφόδια για τα δύσκολα που θα έρθουν... Λοιπόν,καλό φθινόπωρο σε όλους μας!
****
Παραλία στη Λεμεσό,Αύγουστος 2012
Παραλία στη Λεμεσό
**** Σιωπή...
****
Μύρτος,Κεφαλονιά
Στίχοι από το ποίημα "Εκείνο με τις εικόνες" του Σ.Σταύρου
**** Χάθηκα μέσα στη ζωή μου...
****
Ταξιδεύοντας για Σκιάθο
**** Εν κατακλείδι,όλα τα πήρε το καλοκαίρι...
**** Σημ. οι φωτογραφίες και η επεξεργασία τους αποτελούν προσωπική δουλειά.
