15 Ιουν 2009

"Στον Μάνο Χατζιδάκι που αγαπήσαμε"(Προσθήκη)



Κλείνουν σήμερα δεκαπέντε χρόνια από το θάνατο του μεγάλου Έλληνα συνθέτη
Μάνου Χατζιδάκι.
Μάνος Χατζιδάκις(23 Οκτωβρίου 1925- 15 Ιουνίου 1994)

Ό,τι έχω ιερό
"Να περιφρονώ τις συνήθειες των πολλών, τη λογική του κράτους και την "ηθική" των συγγενών μου.
Να αγαπώ με πάθος τους κυνηγημένους, τους ανορθόδοξους και τους αναθεωρητές".

Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει
"Πάντα μ' απασχολούσε το γνωστό εμβατήριο όσες φορές τ' άκουγα.
Έλεγα μέσα μου, τι άραγες εννοεί; (...)
Σκέφτηκα, σαν κάτι να φωτίστηκε μέσα μου,
εφόσον η Ελλάδα δεν πεθαίνει ποτέ,
πάει να πει πως και ποτέ δεν θα αναστηθεί".

Για τις εθνικές γιορτές
"Παρελάσεις, εθνικόφρονα λογύδρια, παραστάσεις σχολικές κι άλλα παρόμοια ενισχύουν την ιδιότυπη φασιστική μας κληρονομιά.
Το περίφημον "πας μη Έλλην βάρβαρος".
Εθνικοί (α)κίνδυνοι
"Δε νομίζω ότι κινδυνεύουμε ως Έλληνες, αλλά ως Ελληνολάτρες".



Βιογραφικό

Ο Μάνος Χατζιδάκις γεννήθηκε στις 23 Οκτωβρίου του 1925 στην Ξάνθη. Ο πατέρας του ήταν από τη Κρήτη, από το Μύρθιο του Ρεθύμνου και η μητέρα του από την Αδριανούπολη. Το 1931 μετακόμισαν στην Αθήνα, όπου μεγάλωσε στο Παγκράτι.
Από την ηλικία των τεσσάρων ετών άρχισε να μελετάει πιάνο, ενώ από το 1940 έως το 1943 ανώτερα θεωρητικά με τον Μενέλαο Παλλάντιο, σημαντική μορφή της ελληνικής εθνικής μουσικής σχολής. Στο σχολείο είχε συμμαθητή τον Μίκη Θεοδωράκη.
Άρχισε μαθήματα μουσικής στο ωδείο, τα οποία όμως εγκατέλειψε μετά την Κατοχή.
Ο πόλεμος, η κατοχή και οι βιοποριστικές ανάγκες που δημιουργήθηκαν τον έκαναν να αλλάξει κατεύθυνση.
Δούλεψε σαν εργάτης στο ΦΙΞ, υπάλληλος στο φωτογραφείο του Μεγαλοκονόμου, νοσοκόμος… Σπούδαζε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ γαλουχείτο από καλλιτέχνες και διανοούμενους της γενιάς του μεσοπολέμου (Σεφέρης, Ελύτης, Τσαρούχης, Γκάτσος, Σικελιανός).
Ακόμη γράφτηκε στη σχολή του θεάτρου Τέχνης του Κάρολου Κουν με σκοπό να γίνει ηθοποιός. Τελικά εγκατέλειψε την ιδέα αυτή για να παραμείνει συνεργάτης του Θεάτρου Τέχνης αλλά και του Εθνικού Θεάτρου, γράφοντας μουσική για πολλές αρχαίες τραγωδίες και κωμωδίες, καθώς και για έργα σύγχρονου ρεπερτορίου: Μήδεια, Εκκλησιάζουσες, Όρνιθες, Οθέλλος, Αντιγόνη, Λυσιστράτη, Βάκχες, Λεωφορείον ο πόθος, Ματωμένος Γάμος, Ευρυδίκη, Γυάλινος κόσμος, Απόψε αυτοσχεδιάζουμε κ.α. Έγραψε πολλά ελαφρά και λαϊκά τραγούδια.



Το 1948 επανέφερε στην επικαιρότητα το ρεμπέτικο τραγούδι με την περίφημη διάλεξη που έκανε στο θέατρο Μουσούρη. Έτσι τα έργα του "Έξι λαϊκές ζωγραφιές", "Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη" και "Ο σκληρός Απρίλης του '45" υπήρξαν αφετηρία για την αναβίωση του λαϊκού μας τραγουδιού. Συνεργάστηκε και με τον Βασίλη Τσιτσάνη στο τραγούδι "Ο μήνας έχει δεκατρείς".
Ο Μάνος Χατζιδάκις δεν έγραψε μουσική μόνο για το θέατρο, αλλά και για το μπαλέτο και τον κινηματογράφο. Το 1949 ίδρυσε με τη Ραλλού Μάνου και το ζωγράφο Σπύρο Βασιλείου το Ελληνικό Χορόδραμα, με το οποίο και παρουσίασε τα τέσσερα μπαλέτα του: Μαρσύας(1949), Έξι λαϊκές ζωγραφιές (1950), Το καταραμένο φίδι(1950) και Ερημιά(1957).
Το 1953 με μια άλλη σειρά διαλέξεών του με θέμα τους σύγχρονους και κλασικούς συνθέτες, αποκάλυψε τους άγνωστους τότε Κόπλαντ, Προκόφιεφ, Σοστακόβιτς, Μενόττι, Μπερνστάιν κ.α. στο ελληνικό ακροατήριο που είχε απομονωθεί από τον υπόλοιπο κόσμο εξ αιτίας του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και των δύσκολων μεταπολεμικών συνθηκών.

Παράλληλα με το θέατρο, από το 1946 ο Μάνος Χατζιδάκις συνέθεσε μουσική για 80 ελληνικές και ξένες ταινίες: Στέλλα(1955), Ο δράκος(1956), America America(1963), Blue(1967), Ταξίδι του μέλιτος(1973) καθώς και μουσική για 2 ντοκιμαντέρ του Ζ.Κουστώ.
Το 1960 του απονέμεται το βραβείο OSCAR για τη μουσική της ταινίας του Ζυλ Ντασέν "Ποτέ την Κυριακή".
Δύο χρόνια αργότερα ανέβασε στην Αθήνα την "Οδό Ονείρων", παράσταση σταθμό για το ελληνικό μουσικό θέατρο σε σκηνοθεσία Σολωμού και σκηνικά Μ.Αργυράκη.



Στο διάστημα 1966-72 έζησε στη Νέα Υόρκη για εφοριακούς λόγους, ανακαλύφθηκε πως χρωστούσε 3,5 περίπου εκατομμύρια στο δημόσιο και επέστρεψε, όταν εξόφλησε το χρέος.
Εκεί έγραψε μερικά από τα σημαντικότερα έργα του, Ρυθμολογία (έργο για πιάνο), Ο μεγάλος ερωτικός (κύκλος τραγουδιών βασισμένος σε ποιήματα αρχαίων και νέων ποιητών) κ.α. Στην Αμερική ξεκίνησε και την εποχή της Μελισσάνθης, ένα μουσικό χρονικό της ζωής του.

Ο Μάνος Χατζιδάκις, προσωπικότητα πολύπλευρη και πολυδιάστατη. Εκτός από την σύνθεση, είχε και πολλές άλλες καλλιτεχνικές δραστηριότητες: ίδρυσε και διηύθυνε την Πειραματική Ορχήστρα Αθηνών(1964-67), το Πολύτροπο, ένα μουσικό καφενείο στην Πλάκα όπου παρουσίαζε τα έργα του, αλλά και τα έργα νέων ανθρώπων που ο ίδιος πρότεινε (1972), τον Μουσικό Αύγουστο στο Ηράκλειο Κρήτης (Φεστιβάλ 1979), τους Μουσικούς Αγώνες στην Κέρκυρα(1981), το Τέταρτο (πολιτιστικό περιοδικό 1982), την δισκογραφική εταιρία Σείριος (1985) από την οποία εκδίδονταν τόσο δικά του έργα όσο και έργα νέων και καταξιωμένων δημιουργών, που δεν έβρισκαν εύκολα διέξοδο στην εμπορική δισκογραφία, την Ορχήστρα των χρωμάτων (ορχήστρα συμφωνικής μουσικής, 1989) και τέλος, το 1975 έγινε διευθυντής των ραδιοφωνικών προγραμμάτων της ΕΡΤ, αλλά τα ανανεωτικά του σχέδια δεν βρήκαν πρόσφορο έδαφος και έτσι παραιτήθηκε ένα χρόνο μετά.

Φωτό από Όγδοο.gr

Το 1977 όμως επέστρεψε στην ΕΡΤ αναλαμβάνοντας αποκλειστικά το Τρίτο Πρόγραμμα.
Εκεί πραγματοποίησε το όραμα του, τα επόμενα πέντε χρόνια κατάφερε να τραβήξει την προσοχή μεγάλου μέρους κοινού, πράγμα δύσκολο για ένα τέτοιο σταθμό, αλλά και γενικότερα να δημιουργήσει σημαντικές νησίδες πολιτισμού.
Ο ίδιος δημοσίευσε τέσσερα βιβλία με ποιήματα και σχόλιά του: Μυθολογία, Μυθολογία Δεύτερη, Τα σχόλια του Τρίτου, Ο καθρέφτης και το μαχαίρι.
Η πηγαία έμπνευσή του, σε συνδυασμό με τη φροντίδα του για την ανάπτυξη και την απόδοση της μελωδίας, η σοβαρότητα των επιλογών του, ανάλογα με τα δεδομένα κάθε εποχής, αλλά και η διάθεσή του να "παίξει" με την αλήθεια της, σηματοδοτούν μια πορεία που αναμφισβήτητα αποτελεί κεντρικό σημείο αναφοράς για όποιον μπαίνει στον ίδιο δρόμο.
Πέθανε το απόγευμα της 15ης Ιουνίου του 1994.
Αποτελεί, αναμφίβολα, έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες μουσικοσυνθέτες.

Για τον Μάνο Χατζιδάκι:
Επίσημο website
Βικιπαίδεια
Ορχήστρα των Χρωμάτων
Όγδοο.gr

Κεμάλ


*****
Χάρτινο το φεγγαράκι



*****
Όταν έρχονται τα σύννεφα


 ****


16 σχόλια:

Λεμέσια είπε...

Εύα μου,
ό,τι και να πει κανείς για το Μάνο Χατζιδάκι, θα είναι λίγο...
Εδώ ένα μουσικό κομμάτι από το Χαμόγελο της Τζοκόντας, το αγαπημένο μου...Η Κοντέσσα Εστερχάζυ...
www.youtube.com/watch?v=P07KLAOzjZI

αιολος είπε...

Ότι κακό μπορούμε να βρούμε για την Ελλάδα το πποβάλουμε, σαν δόγμα

Ο Ανατολικοθρακιώτης Χατζηδάκης είπε πολλά πράγματρα όπως πχ αυτό:


"Όσοι καλλιτέχνες θέλουν να πετύχουν πρέπει να είναι ή αριστεροί ή γκέι..Εγώ πάντως αριστερός δεν είμαι..."

Ανώνυμος είπε...

Αίολε,
αυτό βρήκες να πεις για τον Χατζιδάκι;

αιολος είπε...

Δεν το είπα εγώ, ο ίδιος το είπε.......... και τον Χατζζηδάκη όπως και τους Έλληνες δημιουργούς τους έχω σε ιδιαίτερη εκτίμηση.

Ο Μάνος Χατζηδάκις, ήταν ένας από τα μέλη της παρέας του (θείου) Καραμανλή, τον καλούσε για φαγητό μαζί με τον Φίνο, ο Καραμανλής έτρωγε πολύ λίγο και στα τραπέζια που οργάνωνε για τους φίλους του έφευγαν πεινασμένοι, ο Μάνος φρόντιζε πριν πάει σε τέτοια δείπνα να πηγαίνει πάντα χορτάτος........

Phivos Nicolaides είπε...

Ακόμη ένας Μεγάλος καλλιτέχνης με ενδιαφέρουσα προσωπικότητα στα χέρια της Ιστορίας... Άριστη επιλογή Εύα!

Eva Neocleous είπε...

Λεμέσιά μου, ονειρικό το αγαπημένο σου(και δικό μου επίσης).Ευχαριστώ...
Αν θυμάμαι καλά το είχες αναρτήσει και στο μπλογκ σου;
Ναι,μπροστά σ΄αυτές τις υπέροχες μουσικές τι να πει κανείς!
Θεωρώ πως Χατζιδάκις και Θεοδωράκης είναι οι δυο συνθέτες που ανέδειξαν την Ελλάδα των νεότερων χρόνων.

Eva Neocleous είπε...

@Αίολος,
το έργο που κατέθεσε στην ιστορία, όχι μόνο του ελληνικού αλλά και του παγκόσμιου πολιτισμού, είναι μοναδικό και αξεπέραστο.
Κι αυτό είναι που μετράει.

Eva Neocleous είπε...

Φοίβο μου,
υπάρχουν κάποιες αξίες που δεν επιδέχονται αμφισβήτηση.
Κι ο Χατζιδάκις κατατάσσεται σ΄αυτές.
Να΄σαι καλά.

αιολος είπε...

Είπα ότι είναι σπουδαίος Έλληνας και με κάνει υπερήφανο το γεγονός ότι είναι ρίζα ανατολικοθρακιώτικη και φυσικά γεννήθηκε στην Θράκη, το σύνολο των Ελλήνων που προσέφεραν στον τόπο αυτό ήταν από την καθ ημάς ανατολή, ένσταση έχω με την προβολή κάποιας Ελληνοφοβικής ατάκας του.

Ο Χατζηδάκης είπε και αυτά:

Α δ ι α φ ο ρ ώ για την δόξα. Με φυλακίζει μες στα πλαίσια που καθορίζει εκείνη κι όχι εγώ.

Π ι σ τ ε ύ ω στο τραγούδι που μας αποκαλύπτει και μας εκφράζει εκ βαθέων, κι όχι σ' αυτό που κολακεύει τις επιπόλαιες και βιαίως αποκτηθέντες συνήθειές μας.

Π ε ρ ι φ ρ ο ν ώ αυτούς που δεν στοχεύουν στην αναθεώρηση και στην πνευματική νεότητα, τους εύκολα «επώνυμους» πολιτικούς και καλλιτέχνες, τους εφησυχασμένους συνομήλικους, την σκοτεινή και ύποπτη δημοσιογραφία καθώς και την κάθε λογής χυδαιότητα.


Επείσης ο καλλιτέχνης είχε και δική του σελίδα ιδού για κάθε ενδιαφερόμενο.

http://www.hadjidakis.gr/homeweb.htm

αιολος είπε...

Ας δούμε τι λεεί ο ίδιος ο Χατζιδάκης:

Έτσι κατάφερα να ολοκληρώσω την τραυματισμένη από την παιδική μου ηλικία προσωπικότητα, καταλήγοντας να πουλώ «λαχεία στον ουρανό» και προκαλώντας τον σεβασμό των νεωτέρων μου μια και παρέμεινα ένας γ ν ή σ ι ο ς Έλληνας και
Μεγάλος Ερωτικός.


ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΜΑΣ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ
Οι Τούρκοι είναι ένας λαός που δ ε ν μ' αγγίζει ιδιαίτερα, ούτε αισθητικά, ούτε ερωτικά. Βέβαια τ ο υ ς π ρ ο τ ι μ ώ σ α ν ε χ θ ρ ο ύ ς π α ρ ά σ α ν φ ί λ ο υ ς. Ως φίλοι μου δημιουργούν αμηχανία. Ως εχθρούς τους έχω συνηθίσει.

αιολος είπε...

Αισχρό πόλεμο του έκανε η εφημερίδα ΑΥΡΙΑΝΗ, η οποία την εποχή εκείνη εξέφραζε το χυδαίο λαικισμό του ΠΑΣΟΚ και την χρησιμοποίησε το Σοσιαλιστικό κίνημα σαν φασιστική αιχμή κατά ιδεών , θεσμών και προσώπων, ιδού δημοσιεύματα του ΑΥΡΙΑΝΙΣΜΟΥ που στρέφονται κατά του Χατζηδάκι
:

«Δεν του αρέσει ο Λαός ίσως γιατί προτιμάει τα... σύκα»

«κατά καιρούς είχαν οποιαδήποτε σχέση» μαζί του να γράψουν ή να τηλεφωνήσουν «για τις εμπειρίες τους, προκειμένου να συμπληρώσουμε μια μεγάλη έρευνα που έχουμε ξεκινήσει για την αφεντιά του».

Αυτό τον σοσιαλισμό οι Έλληνες τον ονόμασαν ΑΥΡΙΑΝΙΣΜΟ.

Meropi είπε...

Πολύ ενδιαφέρουσες οι πληροφορίες σου για το Μεγάλο Μάνο Χατζηδάκι.

Eva Neocleous είπε...

Αίολε,
κι αυτό το είπε ο Χατζιδάκις:
Για τις εθνικές γιορτές
"Παρελάσεις, εθνικόφρονα λογύδρια, παραστάσεις σχολικές κι άλλα παρόμοια ενισχύουν την ιδιότυπη φασιστική μας κληρονομιά.
Το περίφημον "πας μη Έλλην βάρβαρος".
Εθνικοί (α)κίνδυνοι
"Δε νομίζω ότι κινδυνεύουμε ως Έλληνες, αλλά ως Ελληνολάτρες".

Χαίρομαι που θαυμάζεις τον Μάνο Χατζιδάκι.
Αν προσέξεις δίνω στην ανάρτηση και το συγκεκριμένο link.

Eva Neocleous είπε...

Mερόπη μου,

μου άρεσε και η δική σου ανάρτηση.
Αφιερωμένο σε σένα ένα από τα αγαπημένα μου του Χατζιδάκι:
http://www.youtube.com/watch?v=RwjyMYVlpjc(Η μπαλάντα του Ούρι)

Θερσίτης είπε...

Μεγάλος δάσκαλος αισθητικής, ηθικής, ιστορίας, κοινωνιολογίας, πολιτικής, φιλοσοφίας ο Μάνος. Όταν τον διαβάζουμε ή τον ακούμε, νιώθουμε το κενό του αβάσταχτο. "Γεια σας, παίδες" η φράση με την οποία μας αποχαιρέτησε πλησιάζοντας στο φευγιό του. Από τους πυλώνες του νεοελληνικού πολιτισμού.

Eva Neocleous είπε...

Δυστυχώς όμως αυτοί οι πυλώνες συνεχώς φθίνουν.
Φοβάμαι πως κάποια στιγμή θα μνημονεύουμε τους μεγάλους του πρόσφατου παρελθόντος, χωρίς να έχουμε τίποτε να προβάλουμε για το παρόν.
Και θα είναι τραγικό αυτό.